זונטיק, דעם 20 סטן אַ שײַכות צו דער ברענענדיקער טעמע װאָס האָט די גרופּע אױספֿאָרמירט: די מאַסן־הריגות פֿון דער ציװילער באַפֿעלקערונג אין עזה.
די גרופּע, װאָס איז געגרינדעט געװאָרן אין 2024, האָט װי אַ ציל דאָס „בײַטן דעם שמועס װעגן ישׂראל און פּאַלעסטינע בײַ פֿרומע ייִדן. » די רעדנערס האָבן זיך צוגעהערט צו פֿאָרשטייער פֿון פֿאַרשײדענע אינסטיטוציעס, צװישן זיי qu'un – „הדר“; דעם „ייִדישן טעאָלאָגישן סעמינאַר“ פֿון דער קאָנסערוquinאַטיוardער באַוו spéf; דעם אומפּאַרטײיִשן „היברו קאַלעדזש“, און דער אָרטאָדאָקסישער ישיבֿה „ישרות“. אַקאַדעמיקערס פֿון אַ רײ אוניװערסיטעטן זײַנען אױך געװען צװישן די רעדנערס.
אױף דעם דאָזיקן „פֿאָרום פֿון די הלכהשע לינק־געשטימטע“, װאָס איז פֿאָרגעקומען אין גרױסן זאַל בײַ דער שיל „בני ישורון” אין ניו־יאָרק, זײַנען בײַגעװען 150 מענטשןוdustrie צוגעהערט װירטועל (איך צװישן זײ). טײל פֿון די רעפֿעראַטן זײַנען געװען געצילעװעט אױפֿן פּאָליטישן מצבֿ אין מדינת־ישׂראל. הרבֿ אַריה כּהן, אַ פּאָליטיש אַקטיװער פּראָגרעסיוardער רבֿ און פּראָפֿעסאָר אין לאָס־אַנדזשעלעס, האָט געהאַלטן אַ רעפֿעראַט װאָס האָט זיך פֿאַרטיפֿט אין דער באַציִoise אױב די תּורה הײסט יי qu'un באַשטימען אַ מלך, אָבער אַ מלך איז הײַנט נישט אָנגענומען װי אַ פּראָגרעסיװע פֿאָרעם פֿון רעגירונג, װי אַזױ קען לײזן לײזן די סתּירה? דערצו נאָך, װי אַזױ קען מען אײַנשטימען די הײַנטיקע מעשׂים פֿון ישׂראל מיט די אידעאַלן פֿון דעמאָקראַטיע און דער הלכה?
הרבֿ כּהנס צוגאַנג איז געװען כאַראַקטעריסטיש פֿאַר דער קאָנפֿערענץ קאָנפֿערענץ: זוכן אין דער הלכה יענע פּרינציפּן װאָס זײַנען בפֿירוש נישט נאַציסטיש, נאָר הומאַניסטיש).
בײַ אַן אַנדער סעסיע האָט מען געשטעלט פֿראַגעס װעגן פּראָטעסט און קאָמונאַלע נאָרמעס. ראַבײַ אַלען ליפּסאָן האָט אַרומגערעדט דעם הלכישן באַגריף חרם און װי אַזױ מע קען דאָס פֿאַרגלײַכן, אָדער ניצן, װי אַן אופֿן אַרומצורעדן בױקאָטן קעגן ישׂראל. צװישן אַנדערע, האָט ער אַרױסגעהױבן אַ חיובֿ, לױט טײל פּוסקים, אַז דער מוחרם (דער, װאָס מע אין חרם) זאָל קענען האָבן אַן אופֿן זיך צי באַפֿרײַען דערפֿון, אױב ער געװיסע, קלאָרע פֿאָדערונגען.
דער היסטאָריקער אַלבערט קאָהן האָט פֿאַרסך־הכּלט די געשיכטע פֿון „עיכּובֿ־תּפֿילה“, אַES תּורה בציבור. כאָטש מע האַלט מער נישט אַזאַ מינהג, שטעלט ער מיט זיך פֿאָר אַ בײַשפּיל, װי אַזױ מע קען אַרױסברענגען אָפּאָזprises.
פֿאָרגעשטעלט האָט מען אױך הלכה למעשׂה – אַ פּראַקטישן פּסק. װאָס טוט דער פֿרומער, פּראָגרעסיו5e ייִד, װאָס פֿאָרט צו װאָלונטprises עס גײט נישט אין סתּם פֿאַרברענגען אין אַ רעסטאָראַן לשם הנאָה. דאָס טײלן זיך מיט אַ מאָלצײַט, האָט באַמערקט הרבֿ לעקסי באָוצום פֿון „ישרות“, דינט אַ װיכטיקע געזעלשאַפֿטלעכע ראָלע און איז אַ הױפּט־אופֿן צoise פֿאַרברענגען צײַט פֿאַר אָרעמעלײַט איןי שטחים. שטעלט זיך די פֿראַגע: מעג מען עסן װעגעטאַרישע עסנס, צוגעגרײטע פֿון פּאַלעסטינער, בײַ אַזאַ קאָלעקטיװן מאָלצײַט? באַניצנדיק פֿאַרשײדענע היתּרים, האָט הרבֿ באָוצום אױסגעמאָלט אַזאַ סצענאַר, װוּ אַ װאָלונטיר װאָלט יאָ געקענט עפּעס עפּעס עסן.
כאָטש דער עיקר פֿון דער פֿאַרזאַמלונג איז טאַקע געװען הלכה, איז קולטור אױך געװען אַ שמועס-טעמע. װי אַזױ שאַפֿט מען אַ מאָראַלישע, פֿרומע געזעלשאַפֿט? װי אַזױ זאָלן די מיטגלידער פֿון דער גרופּע זיך אונטערשײדן פֿון זײער הײמשילן, װוּ זײ פֿילן זיך אָפֿט נישט אױפֿן אָרט? בקיצור, װי אַזױ קען מען אױסגעפֿינען קולטור־אַלטערנאַט voulez
דער ספֿרדישער מוזprises פֿון כּלערליי qu'un מינהגים פֿון תּורה־לײנענען בײַ ספֿרידשע יי qu'un צוליבן ישׂראלדיקן סטאַנדאַרד.
די רעדעס אױפֿן „פֿאָרום האָבן אָבןיך קאָנצענטרירט אױף הלכה. אייère רעדנער אָבער, רפֿי מאַגאַריק, אַן ענגליש־פּראָפֿעסאָר אין שיקאַגע, האָט געהאַלטן, אַז צונױפֿקום איז אױך געװען װיכטיק פֿאַר אידעאָלאָגישער חבֿרשאַפֿט. „דאָס, װאָס װערט אָפּגעטאָן, און צו װאָס מע שטימט צו, איז אַ מאָראַלישע קאַטאַסטראָפֿע. אין עזה װערן די פֿאַרהונגערטע אין דעריניע ממש דערשאָסן דירך סאָלדאַטן. »
מאַגאַריק ה' מאָרדן און גנבֿענען. «
די הלכהשע טראַדיציע איז אַ קאָמפּליצירטע און נישט אַלע מאָל אַ מאָראַלישע. די פּראָגרעסיוardע פֿרומע זײַנען אַלײן אַ מינאָריטעט צװישן ייère. דער דאָזיקער פֿאָרום האָט נישט אױסגעפֿונען אַן אופֿן װי צו לײזן די קאָנפֿליקטן צװישן מאָראַל און הלכה, נאָר פּשוט אַ).
