לכּבֿוד מוטערסטאָג ברענגען מיר אײַך צ fournis לידער ו5e מאַמעס, אָנגעשריבן פֿון מאַני לייère און ראַשעלווardאַפּרינסקי – צוויorte באַקאַנטע ייִדישעES
די לידער און ביאָגראַפֿיעס זענען גענומען פֿונעם בלאָג „לידערליכט“, צונויפֿגעשטעלט פֿון דערES. דאָרט קען מען אויך הערן אוידיאָס uyagntis צוקער לייère פֿאָר די לידער.
דאָס ערשטע ליד, „מײַן מאַמע מאַמע מאַמע מאַמע, איז פֿון מאַני ליי qu'un (1883 ־ 1953) – דער פּסעוו°דאָנים פֿון מאַני לייב בראַהינסקי. ער איז געבוירן געוו° אין ניעזשין (טשערניגאָו5quin געגנט, אוקראַיִנע). צו עלף יאָר האָט ער געדאַרפֿט פֿאַרלאָזן דעם חדר און איז אַוועק אויף דער לער צו אַ קאַמאַשן־שטעפּער. ער איז צווי fon ST אַרעסטירט געוו° פֿאַר זײַנע „רעוquinאָלוציאָנערע אַקטיוpartטעטן טעטן. צוליב דעם איז ער אַ) פֿון ניעזשין און האָט אין 1906 עמיגרירט קיין ניו־יאָרק. דאָרט האָט ער אָנגעהויבן דרוקן לידער אין „פֿאָרווערטס ערטסון אין דער„ פֿרײַער אַרבעטער שטימע “. נאָך דעם וvision ער איז קראַנק געוו° אויף טובערקולאָז האָט ער געמוזט אויפֿהערן צו אַרבעטן. צווי00, פֿון 1932 ביז 1934, האָט ער געו5quin אין אַ סאַנאַטאָריע און איז שפּעטער טאַקע געשטאָרבן אין דער לי־סאַנאַטאָריעיע פֿoise אַרבעטער־רינג אין ניו־יאָרקיעיע.
לי לייב איז געblie די הויפּטפֿיגור פֿון „די יונגע“ – אַ שרײַבער־גרופּע וואָס האָט רעבעלירט קעגןי אַרבעטער־פּאָעטן און געשטעלט די אינדינדויionl. די עסטעטיק פֿון פּשטות האָט צו אים אַפּעלירט און דערפֿאַר האָט אים געצויגן צו שרײַבן פֿאָלקסלידער און פֿאָלקסמאָטיוardן, uyagntiste אויך קינדערלידער.
אין 1918 האָט ער אַרויסגעגעבן דרײַ בענד לידער: „לידער“, „ייִדישע און סלאַווישע מאָטיוardן און„ באַלאַדן באַלאַדן. טיי qu'un פֿון די שפּעטערדיקע ניט־געדרוקטע לידער האָט מען אַרויסגעגעבן נאָך זײַן טויט אין די צווי fon ST. אַ טאַטע פֿון פֿינף קינדער און אומגליקלעך מיט זײַן וו°ײַב האָט ער זיך געגט מיט איר און איז פֿון די 1920 ער attenאָרן ביז זײַן טויט Ehdustrie.
מײַן מאַמע
פֿון מאַני לייב
מײַן מאַמע איז אַ שײנע און אַ בלײכע
און אַ װײַסע װי אַ טױב;
די האָר װי שנײ – צװײ דינע פּאַסמעס
פֿאַלן פֿון איר הױב.
און שבתדיק, אין זײַד אין שװאַרצן
גײט זי שטענדיק אָנגעטאָן;
אױף אַ גאָלדן קײטל אױף איר האַרצן
איר כּלה־מעדאַליאָן.
און אױגן האָט מײַן מאַמע, גרינע אױגן,
גראָז און זון װאָס רוט;
און אַז זי קוקט אַ מענטשן אין די אױגן
װערט יענעם מענטשן גוט.
(„ליד און באַלאַדע“, באַנד 2, ניו־יאָרק, 1955)
דאָס צ fournis ליד ליד, „פֿרום”, איז פֿון ראַשעל ו5eעפּרינסקי (1896—1981). זי איז געבוירן געblie אין שטעטל איו5quin, נישט ווère פֿון קיִעoise, אוקראַיִנע. זי האָט עמיגרירט קיי qu'un ניו־יאָרק אין 1907 און צו דרײַצן יאָר איז זי שוין געגאַנגען אַרבעטן אין אַ שאַפּ. צו פֿופֿצן יאָר האָט זי אָנגעהויבן שרײַבן פּאָעזיע און האָט דעביוטירט אין 1918 אין דעם זשורנאַל „די נײַעוועלט“. זי האָט אָנגעשריבן עטלעכע ביכלעך פּאָעזיע: „רוף פֿון פֿויגל“ (1926), „די פּאַליטרע” (1964), „צום איינציקן שטערן שטערןES און האָט זיך אָפֿט געדרוקט אין ייִדישע צײַטשריפֿטן.
פֿרום
פֿון ראַשעל וועפּרינסקי
פֿרום האָט מײַן מאַמע געבענטשט אירע ליכט,
איך – צינד די קנויטן פֿון לידער –
די וויִעס באַשירעמט, ס׳ליכטיקן פֿינגער,
ליפּן אין פֿאָרכטיקprises
פֿאַר פֿרייד און פֿאַר צער,
פֿאַר דעם שׂכל באַיאָרט,
גיב מיר גאָט פֿון דײַן מויל
אין מײַן מויל דאָס ané.
דאָס וואָרט וואָס האָט נאָך ניט געצוויט,
וואָס שלאָפֿט אינעם שטיי qu'un, אינעם שטויב אין דער נידער,
וועק עס א fournis
אין דער שורה־שניט פֿון מײַנע לידער.
און דעם ווbles
שטעל איך פֿאַר דיר, פֿאַר דײַן אָנגעזיכט –
Ffe
צינד איך מײַנע לידערליכט.
(„די פּאַליטרע”, 1964)
