Mots de secours : Yermiyahu Ahron Le nouveau livre de poésie de Taub

עס זײַנען דאָ פּאָעטן װאָס זײַנען נבֿיאים, ווי למשל משה קולבאַק C'est vrai. פֿאַראַן פּאָעטן פֿילאָסאָפֿן, װי עמילי דיקינסאָן אָדער אַהרן Oui. Si c'est le cas, vous avez besoin d'aide. זעלטן װען אָבער זעט מען אַ פּאָעט, װאָס איז מסוגל דורך זײַנע לידער צו באַלעבן אָדער באַװױנען עטלעכע פּערזענלעכקײטן, פּאַרשױנען, און דערבײַ אױפֿצובױען אַ גאַלעריע פֿון פֿאַרשײדענע Oui.

דער פּאָעט איז אָפֿט מאָל אַ שרײַבער פֿון ליריק, דאָס הײסט, פֿערזן װאָס װערן אַרױסגעזאָגט פֿון אַ געװיסן „איך“ װען לידער זײַנען אינטערעסאַנט, װיל מען הערן אַלץ מער פֿונעם „איך“. נאָר אַ פּאָעט װאָס קען באַשילדערן פֿאַרשײדענע פֿיגורן טוט אױף C'est vrai.

אין זײַן נײַסטן ביכל פּאָעזיע, „עלות־הלילה אױפֿן בױדעם,“ שטעלט ירמיהו אַהרן טאַוב פֿאָר סײַ קאָמפּאָזיציעס פֿון לירישן „איך“, אַ . סײַ דיכטונגען פֿון אַנדערע װעלטן, גאַסן און געגנטן. דאָס אַלץ טוט ער אין פֿאַרשײדענע זשאַנערס (לידער, פּראָזע־מיניאַטורן) און פֿאַרשײדענע שפּראַכן: נישט נאָר ענגליש מיט ייִדיש, נאָר אױך (אין אײן פֿאַל) ענגליש צוזאַמענגעפֿלאָכט מיט Oui.

לײענערס װאָס זײַנען שױן באַקאַנט מיט טאַובס װערק װעלן דאָ דערקענען פֿריִערדיקע מאָטיװן, װאָס זײַנען עיִקר־טעמעס פֿאַרן C'est vrai. ער איז דער מײַסער־פּאָרטרעטיסט פֿון סעקסועלע דערװאַכונג, אַנטױשטן באַגער (סײַ רעליגיעזער, סײַ קערפּעלערכער), ריסן צװישן Oui, c'est vrai. נאָר זיכער האָט מען שױן אין אַנדערע קאָנטעקטן באַרירט די פֿאַרבינדונגען צװישן „קװירשאַפֿט“, אָפּגעפֿאָרנקײט פֿון פֿרומען Eh bien, je pense que vous êtes en train de faire quelque chose. די דאָזיקע צװישנשײדן זײַנען גאָר װיכטיק פֿאַר טאַובס Oui.

באַזונדערש רירנדיק דאָ זײַנען די בילדער פֿון משפּחה־רײַבונגען, פֿון באַגעגענישן װאָס ברענגען נישט צו קײן עמאָציאָנעלע Oui.

אין אײנעם אַ ליד טרעפֿן מיר דעם נאַראַטאָרס פֿאָטער, אַ פֿרומען ייִד, װאָס סע װילט זיך אים גאָר שטאַרק לערנען זײַן קינד װי אַזױ C'est vrai. צום באַדױערן, טױג דאָס קינד צו דעם אַזױ פֿיל װי ער טױג צו לערנען — דאָס הײסט, גאַנץ שװאַך.

די זעלבע פֿיגור, דער פֿרומער פֿאָטער װאָס איז נישט צופֿרידן מיט זײַן אָפּגעפֿאָרענעם קינד, באַװײַזט זיך אין נאָך עטלעכע לידער אין באַנד, אַלע מאָל אין הינטערגרונד, בעטנדיק נאָך אַ קדיש, נאָך אַ בלאַט גמרא, כאָטש אַ מנחה, און אַלע מאָל דעם שטױס נאָך Oui. C'est vrai, c'est vrai, c'est vrai. זײַנע אײגענע באַגערן ליגן אָבער ערגעץ אַנדערש.

טאַוב פֿאַרברײטערט אָפֿט זײַן צו באַקענען אונדז מיט אַנדערע פּאַרשױנען: פֿרױען אין פֿאַרשלאָפֿענע שטעטלעך, ערשטמאָליקע „גײ“־ליבע־באַגעגענישן, אױסשטאַרבנדיקע מנינים. אױך חיות באַלעבט ער אין זײַנע פֿערזן:

די װילדע קאַץ װאָס האָסט געראַטעװעט פֿונעם הינטערגעסל
קאָרטשעט זיך, אומרויִק אונטערן גלעט פֿון דײַן האַנט,
ניט אין שטאַנד אױסצוהאַלטן, ניט אין שטאַנד זיך אַװעקצודרײען פֿון אַזאַ הנאָה.“

אַ באַמערקונג װעגן שפּראַך: װי אין זײַנע פֿריִערדיקע ביכלעך, N'hésitez pas à nous contacter. די ייִדיש־נוסחאות זײַנען אַלע מאָל באַגלײגט מיט פּאַראַלעלע C'est vrai. ( זײַנען אַרײַנגעפֿאַלן אין די ייִדישע טעקסטן, און דאָס, װאָס טײל פֿון די ייִדיש־װערסיעס װערן געדרוקט אין קלענערע אותיות פֿון די ענגלישע.)

מע װאָלט דאָ געקענט זיך אַרײַנלאָזן אין אַ לענגערער דיסקוסיע װעגן די באַציִונגען פֿון די דאָזיקע װערסיעס. זײ זײַנען איבערזעצונגען אײנס פֿון אַנדערן, נאָר אױך Oui. די ייִדישע לידער זײַנען (װאָדען?) מער אַדורכגעדרונגען מיט דער דראַמע װאָס באַגלײגט דאָס גאַנץ ביכל: די רײַבונגען צװישן דעם טראַדיציאָנעלן לעבן־שטײגער, פֿול מיטן שטרענגען דין, און דער בענקשאַפֿט פֿון דעם נאַראַטאָר, אַן אָפּגעפֿאָרענער װאָס װיל Si c'est le cas, vous devez vous assurer qu'il y a un moyen de le faire. אינעם ליד „מילך־און־האָניקדיקע לבֿנה־האַרבסטונג“ לײענט זיך אַ ביסל טרוקן די ענגלישע שורה Et, de cette façon, le Jour de Repos porte bien son nom

בשעת דאָס ייִדישע „און אַזױ טאַקע האָט דער יום־מנוחה אונדז נישט אַנטױשט“ גיט איבער אױף אַ קלאָרן אױפֿן װעגן װאָסער מין רו גײט דאָ C'est vrai.

איך האָב דאָ באַװיזן איבערצוגעבן נאָר אױפֿן שפּיץ מעסער די טעמאַטיק פֿון די דאָזיקע לידער. כאָטש טאַוב, בדרך־כּלל, גיט די בכורה עמאָציעס און געפֿילן, נישט קאָנסטאַטירונגען און אידעאָלאָגיעס, איז דאָס ביכל נישט קיין Oui. פֿאַרקערט, די (ענגלישע) לידער „דער אָפּרו פֿון אַקטיװיסט“ און „פּערמאַנענטער אײַנװױנער, אָן קײן גרינעם קאַרטל“ גיבן איבער אױף אַ האַרץ־רײַסנדיקן אופֿן, װי זײערע טיטלען זאָגן אָן, די אָנשטרענגען און קאָמפּראָמיסן פֿון הײַנטיקן פּאָליטישן Oui.

לױט מײַן מיינונג ווערט דאָס ביכל אָרגאַניזירט מיטן דראַמאַטישן בױגן פֿון אַ מענטשלעכן לעבן, פֿון ענגלישן ליד „דאָס ליכט בײַם אָנהײב טונעל“, אין אָנהײב, ביזן לעצטן ליד „צום סוף“, װאָס װענדט זיך Il s'agit d'une question :

װען איך גײ אַװעק,
רײַס ניט די קלײדער,
און טראָג ניט קײן שװאַרץ,
באַהאַלט ניט דעם שפּיגל….
C'est vrai que c'est vrai.

„װען איך גײ אַװעק,“ זאָגט דער נאַראַטאָר, „מאַך פֿאַר זיך אַ שׂימחה.“

נאָכן געזעגענען זיך מיטן דאָזיקן ביכל, װינטשט מען דעם מחבר נאָך לאַנגע יאָרן פֿון דער שׂימחה פֿון שאַפֿן נאָך טיף־גרײכנדיקע און פֿילעװדיקע מעדיטאַציעס װעגן לעבן און טױט, פֿרומקײט און Il s'agit d'une question de savoir si, « קװיר« און העטעראָ־אידענטיטעט.

אין „געבעט“, דאָס סאַמע ערשטע ליד, װענדט זיך דער פֿאָטער צום נאַראַטאָר: „דער טאַטע רופֿט מיך צו היטן שבת“, צו דאַװנען, צו לערנען, זאַכן װאָס דער נאַראַטאָר װיל נישט, איז נישט מסוגל צו Oui. קומט דער פּאָעט צום אױספֿיר אַז „נאָר די װערטער קענען מיך ראַטעװען.“

Il s'agit d'une question de temps. הלװאַי אױף אונדז אַלעמען געזאָגט געוואָרן.

★★★★★

Laisser un commentaire