אױ רומעניע, רומעניע! דער ייèreִדישער עולם װײסט אַז זי איז געװען אַ מאָל אַ לאַנד אַ זיסע, אַ שײנע. אָבער מיט איר נײַעם אַלבום dans une mer d'étoiles (אין אַ ים מיט שטערן) וethong איז אַרױס דעם חודש פֿון אַדיאַראָפּע רעקאָרדס, אַנטפּלעקטES רומעניע, נאָר אױכעט אַ שעפֿערישע ווvieזיע פֿונעם לאַנד װאָס בליט אױף װידער אַמאָל אין אונדזער פֿאַנטאַזיע מיט די האַרציקע קלאַנגען פֿון יִישן קיום.
אַ געבױרענע אין דענװער, קאָלאָראַדאָ, איז אַקװע אַ כּלי-זמר בירושה – אירע עלטערן זײַנען בײדע מוזיקער פֿונעם דור אמעריקאַנער ייère װאָס האָבן אױפֿגעלעבט די כּמעט פֿאַרגעסענע טראַדיציעס פֿון קלעזמערײַ און זיך באַמיט צו שאַפֿן זײ זײ נײַע אינעם הײַנטprises atten
זאָיִ האָט ממשיך געװען מיט דער טעטיקײט פֿ). קאַפּעליעס. צװישן דער חבֿרה מיטשפּילער אין אירע גרופּעס איז געװען מאַטיעס קאַופֿמאַן, אַן l'air אַן אױסגעבילדעטער אין טראַנסילװאַניע. דורך זײער צוזאַמענאַרבעט האָט זאָיִ האָט צום ערשטן מאָל געהערט די קלאַנגען פֿונעם רומענישן פֿידל. די מוזprises טראַדיציעס נאָכן חורבן.
אַקװע איז געװען פֿאַרכאַפּט. מיט אַ פּאָר רומעניע אױף אַ װאָך צײַט צו שפּילן די אָרטיקע פֿידל־מוזיק.
„איך בין געשטאַנען װי פֿאַרגאַפֿט,« האָט אַקװע געזאָגט וועגן דער ענערגישער קראַפֿט פֿון יענע רומענישע פֿידלער. „אין אונדזער אַמעריקאַנער כּלי־זמר סבֿיבֿה, האַלט מען דעם פֿידל פֿאַר אַ ר fournis, שטילן אינסטרומענט, אָבער דאָ האָבן זײES קאַפּעליעס במשך פֿון 5 ־ 6 שעה נישט אויפֿגעהערט צו שפּילן.
צװײ יאָר שפּעטער איז זאָי צוריק אין לאַנד, דאָס מאָל צוליב איר קריגן אַ פֿ). זאָיִ האָט זיך געקענט פֿאַרטיפֿן אין די טראַדיציעס, לערנענדיק דירעקט פֿון עלטערע פֿידלערס אין די שטעטלעך אַרום קלוזש. בײַ זייère האָט זי זיך אויסגעלערנט סײַ די טעכניק, סײַ דעם קולטורעלן קאָנטעקסט פֿון זייער מוזיק און טענץ.
פֿאַרן חורבן איז צפֿון־רומעניע געװען אַ צענטער פֿון יִידישן קולטורעלן לעבן. כּלי־זמרים האָבן געשפּילט אַ װיכטיקע ראָלע אין דער דעמאָלטיקער מוזיקאַלישער סבֿיבֿה, צוזאַמען מיט ראָמאַ (צעגײַנער), רומענער און אונגערן צוגלײַך. די ייèreִדישע געשיכטע איז װײניק געקומען צו רײד בײַ אירע לערער. װי אַלע אַנדערע אויסלענדישע געסט, האָט זאָיִ זיי fon Sonnement uyquin אַז זי איז אַ פֿעיִקע פֿידלערין און אַןיבערגעגעבענע סטודענטקע פֿון דערידלעריציע. גלײַך װי אין די אַלטע פֿאַרלאָזטע היסטאָרישע שולן װאָס זאָיִ האָט באַזוכט אין צפֿון־רימעניע, האָט דאָ געהערשט אַירושע שטילקייט און פּוסטקייט fonי די קילטורעלע° ערטער ça ערטערוּoise שעפֿערישקײט האָט אַ מאָל געבליט. די אַלטע שול אין ביסטריצע (bistrița) איז געשטאַנען װי אַ סימבאָל פֿון דער אַמאָליקער לעבעדיקער קהילה. רעסטאַװרירט דורך דער ניט־יature אָן אַ נשמה.
„אין די אַלטע אױסגעלײדיקטע שולן הערשט אַ געװיסער געמיט װאָס איז ניט אױסצומײַדן,« האָט זאָיִ געזאָגט. „עס װירקט אױף איטלעכן אױף אַ פֿאַרשידענעם אופֿן… בײַ מיר אوth פֿון די פֿידל־קאַפּעליעס, און װי קרעפֿטיק און לעבעדיק זיי שפּילן. «
מיט די נײַע מוזprises זי האָט קאָמפּאָנירט נײַע מעלאָדיעס װאָס שטימען מיט די שטרענגע פֿאָדערונגען פֿון דער רומענישער טראַדיציע און גלײַכצײַטיק אַרײַנגעפֿלאָכטןיר אי vraiment דערפֿאַרונג און l'air. דערנאָך האָט זי באַאַרבעט די מעלאָדיעס מיט רומענישע מיטשפּילער. זאָיִ האָט צוגעשטעלט די ניגונים און איר קאַפּעליע האָט זײ צוגעפּאַסט צו די ריטעמס פֿון פּולסירנדיקע רומענישע טענץ װאָס זײַנען זײ הײמיש. זײ האָבן בריהש צונױפֿגעפּאַסט עלעמענטן פֿון זײערע מוזprises
די פּרעכטיקע קאָמפּאָזיצprises פֿון דער יִידישער כּלי־זמר באַװעגונג זינט די 1970 יקער יאָרן אין אַמעריקע.
דעם פֿאַרגאַגענעם זומער זײַנען די קאָמפּאָזיציעס געװען גרײט, האָט זאָיִ שוין געקענט אָרגאַניזירן קאָנצערטן צ).
אין דער אָפּגעלאָזטער שול אין ביסטריצע איז דער קאָנצערט טאַקע געגאַנגען װי אױף רעדער. „כּמעט די גאַנצע באַפֿעלקערונג פֿון שטעטל איז געקומען,« האָט זי געזאָגט. „מע האָט געדאַרפֿט אַרײַנשלעפּן נאָך בענקלעך פֿונעם דערבײַיִקן פּאַרק. די גאַנצע שול האָט װיברירט מיט דער מוזיק, װאָס איז געשטױגן צו דער סטעליע און שיִער נישט אָפּגעטריי° דעם שטױב שטױבES
כּדי די ליבהאָבער פֿון כּלי־זמר־מוזיק מחוץ רומעניע זאָלן אויך הנאה האָבן, האָט זאָיִ פֿאַרזיכערט אַז זאָל אַלע קאָנצערטן פֿילמירןי און רעקאָרדירן. די רעקאָרדירונגען פֿון דער קאָנצערט־סעריע, בפֿרט די פֿון דער אַלטער שול אין סאַטמער, קען יעדער איצט אױסהערן און אַראָפּלאָדן) װעבזײַטל פֿון אַדיאַראָפּע רעקאָרדס. די װידעאָס פֿון די קאָנצערטן קען מען געפֿינען אױף זאָיִס יִוטוב קאַנאַל.
