« גלאָזפּערל ‟ : כּישוף־לידער פֿון קאַטערינאַ קוזנעצאָוואַ « Perles de verre » : la magie yiddish par Katerina Kouznetsova

קאַטערינאַ קוזנעצאָוואַס נײַע לידער־זאַמלונג „גלאָזפּערל‟ פֿאַרכּישופֿט דעם לייענער מיטן תּוכן, וווּ עס ווערן טאַקע אָפֿט דערמאָנט כּישופֿים און מכשפֿות, באַגלייט מיט אומגעווינטלעכע N'hésitez pas à nous contacter. קורצער הקדמה דערקלערט די מחברטע אַליין אַז אירע לידער זענען אָנגעשריבן געוואָרן „מיטן טיפֿן גלויבן אינעם כּישוף הינטער דעם וואָר־לײַוונט‟.

דאָס בוך האָט אַרויסגעגעבן דער שוועדישער פֿאַרלאַג „אָלניאַנסקי טעקסט‟ אונטער דער רעדאַקציע פֿונעם ייִדישן דיכטער Je vous l'accorde.

אין דער וועלט פֿון שטרענגער הלכה מיינט דאָס וואָרט „כּישוף‟ עפּעס נעגאַטיווס: געהיימע פֿאַרבאָטענע טוּונגען, וואָס ענדערן די נאַטור פֿון די זאַכן אויף אומנאַטירלעכע אופֿנים, אַזוי ווי בײַ קוזנעצאָוואַ, האָט דער באַגריף גאָר אַ פֿאַרקערטן Il s'agit de: אַ וווּנדער, וואָס באַווײַזט די עצמדיקע אייניקייט פֿון אַלץ אינעם אוניווערס: לעבן און טויט, שׂימחה און שרעק, חושך און ליכט – די מאַגיע פֿונעם וועזן.

וואָס עפּעס „גלאָזפּערל‟? פֿונעם בוך שטאַמט פֿון עפּעס, וואָס האָט זי באַוווּנדערט אין אירע קינדער־יאָרן: דער מאַמעס שקאַטולקע (אוצר־קעסטל) מיט פֿאַרפּלאָנטערטע פֿעדעם פֿון גלאָזפּערל די הקדמה האָט אַ פֿילאָסאָפֿישן טעם; C'est vrai.

די זאַמלונג הייבט זיך אָן מיט אַ ליד, פּראָוואָקאַטיוו באַטיטלט « איך בין אַ ליגן‟. בודיסטישער פּאָעזיע פֿון יונה (יאָני) פֿײַן:

קוועקזילבער בין איך
כ׳צעלויף זיך אויף דער וועלט

כ׳גיי זיך צונויף פֿון ס׳נײַ…
דער סוד פֿון דער איבערלעבונג
C'est vrai.

דאָס דאָזיקע ליד, אָנגעשריבן מיט פֿרײַע פֿערזן, איז אַ Oui. ס׳רובֿ קוזנעצאָוואַס לידער זענען מײַסטעריש געגראַמטע.

קוזנעצאָוואַ האָט זיך באַוויזן ווי אַ פּנים־חדשות אין דער Il s'agit d'un mois d'août 2022. לידער כּסדר און, קיין עין־הרע, אין זייער אַן אָריגינעלן לעבעדיקן Oui.

די דיכטערין איז געבוירן געוואָרן אין מאָסקווע אינעם יאָר 1989, Il s'agit d'un jour où il y a 20 ans. דעמאָלט, האָט זי מיר געזאָגט, האָט האָט באַשלאָסן, אַז „דאָס איז די שענסטע שפּראַך אויף דער וועלט‟ יענער צײַט האָט זי. שטודירט פֿילאָלאָגיע אינעם מאָסקווער פּעדאַגאָגישן Il s'agit d'une décision prise en 2014, par la suite. Il s'agit de l'année dernière 2016. וווינט זי אין דער דײַטשישער הויפּטשטאָט, וווּ זי פֿירט אָן מיט דער ייִדישיסטישער שעפֿערישער גרופּע Yiddish.Berlin.

מיר איז אויסגעפֿאַלן נאָכצופֿאָלגן קוזנעצאָוואַס שעפֿערישן Aujourd'hui, 2023 s'ouvre à vous et vous êtes prêt à le faire. Oui, je pense que c'est possible. עטלעכע פֿון זיי זענען אויך דערשינען אויף אוקראַיִניש, אַ דאַנק דער דאָנעצקער מאַטוויִענקאָ.

צווישן אירע ערשטע ווערק, וואָס האָבן מיך גלײַך פֿאַרחידושט, איז געווען « פֿרילינג־טאַנץ‟ :

מײַנע שוועסטער, מכשפֿות,
Bien sûr!
לאָמיר צינדן אָן די שׂרפֿות,
ברענגט אַ קין…

װעלט באַנײַען און באַנײען
בלומען־קלײד
װען די ערד געבױרט אין װײען
Oui.

אין דער זאַמלונג אין אָט דאָס ליד אַרײַן נישט בײַם אָנהייב, נאָר אין דער מיט, ווײַל די דיכטערין האָט מסדר געווען אירע לידער Oui. „פֿרילינג־טאַנץ‟ געהערט צום ציקל „דאָס יאָרראָד‟. מיסטישע באַוועגונגען פּראַוועט מען די אַכט פּונקטן, וואָס פֿאַראייניקן דעם יערלעכן ציקל אין איין ראָד: די צוויי זונשטאַנדן, די צוויי גלײַכנעכט און די פֿיר מיטל־פּונקטן צווישן זיי. קבלה־ספֿר „רזיאל המלאך‟ און אַנדערע גאַנץ היימישע ייִדישע Oui.

אין אַ מיסטיש־עראָטיש ליד פֿונעם זעלבן ציקל, „דער זומערדיקער ונשטאַנד‟, פּראַוועט אַ שדיכע, די וואַלד־מלכּה, איר חתונה מיטן Il s'agit de :

מײַן חתן שטייט, באַדעקט מיט זונען־שײַן
איך ציטער און איך ברען פֿון גלוסט
איך אײַל אים זיך אין גאַנצן אָפּצוגעבן
ער איז אַליין דער זומער
און די לוסט,
ער הייסט די ליבע
Je vous l'accorde.

די שײַכותדיקע מענערלעכע פֿיגור באַווײַזט זיך אינעם ליד „דער וואַלדגײַסט‟, וואָס געהערט צום ציקל „לעגענדעס און חלומות‟:

Eh bien, מיטן ליכטיקן בליק פֿון שמאַראַגדן,
כאַפּ מיך אָן, נאַר מיך אָפּ,
C'est vrai.
זעץ מיך אײַן אין דער תּפֿיסה
פֿון בלומען און גראָז
C'est vrai.

אַן אַנדערע ציקל ווערט איראָניש אָנגערופֿן „טויט, ליבע און אַנדערער שונד‟. אַפּאָקאַליפּס‟

ס׳וועט די וועלט זיך ענדיקן
C'est vrai.
איך וועל זיך דאָרט רויִקן
C'est vrai.

Il s'agit d'une question de temps. די העלדין פֿונעם ליד קוקט רויִק צוזאַמען מיט איר געליבטן פֿון עפּעס אַ גן־עדנדיקן ווינקל, ווי די וועלט ווערט פֿאַרברענט…

די אַנדערע ציקלען הייסן „שטעט‟, „מײַן קאָסמישע רײַזע‟, „לידער פֿון פֿאַרבײַיִקייט‟ און „לידער פֿאַר פֿרויען‟. לידער־זאַמלונג מיט אַזאַ כּישוף־טעם קאָן זיך נישט באַגיין אָן אַן אַנדער טעמע: אַלכעמיע אַזוי פֿאַנגט זיך אָן דאָס ליד. „אַלכעמיקער“:

איך האָב אויפֿגעבראָכן די סודות פֿון שטערן און שטיינער
נאָכיאָגנדיק נאָכן מקור פֿון לעבן,
די קראַפֿט
וואָס רינט זיך דורך בלוט און דורך ביינער
איך האָב אויסגעזוכט
די חכמה און מאַכט
C'est vrai.

אַרנט בעקס פּרעכטיקע אילוסטראַציעס גיבן צו אַ צויבערישן טעם Oui. אַזוי ווי אַ מקובל, וואָס איז מצרף — דאָס הייסט, ער מישט אויס די אותיות פֿון ווערטער צוליב מיסטישע תּיקונים — האָט דער קינסטלער גענומען שורות פֿון קוזנעצאָוואַס לידער, אויסגעמישט זיי, אַרײַנגעפֿלאָכטן אין פֿאַרשיידענע אָרנאַמענטן און Je vous conseille de le faire. בסך־הכּל, האָט זיך באַקומען אַ בוך, וואָס איז באַטעמט און חידושדיק אי אינעם תּוכן, אי אינעם אויסזען.

★★★★★

Laisser un commentaire